Vorige weer verscheen het concept-verkiezingsprogramma van GroenLinks. Eén van de voorstellen in dat programma is, om te komen tot 7 regio’s en de provincies op te heffen. Vandaag stellen presenteren Rijksambtenaren hun plannen voor 35 miljard aan bezuinigingen. Eén van de voorstellen is het komen tot gemeenten van 600.000 inwoners.
Ik heb wel een mening over beide plannen:

1. voorstel verkiezingsprogramma GroenLinks landelijk om 7 regio’s te creëren:

GrienLinks vindt dat samenvoeging tot bijvoorbeeld landsdeel Noord niet aan de orde mag zijn. Hier in het Noorden werken de provincies goed samen vanuit de inhoud. Bovendien heeft de provincie Fryslân, gezien de culturele eigenheid, de taal en de grootte van de gemeenten, bestaansrecht. We hebben als provincie ook zeker toegevoegde waarde op bijv. ruimtelijke ordening gebied, water, verkeer + vervoer en gemeente-overstijgende problemen.

Het is met name in de Randstad dat de positie van provincies steeds meer overlap krijgt met stadsregio’s en allerhande samenwerkingsverbanden. Met name daar is sprake van bestuurlijke drukte. Daar moet dan ook naar een oplossing gezocht worden, wat gevonden zou kunnen worden in het afschaffen of samenvoegen van provincies.
Hier is dat niet aan de orde. Wel willen wij het Waterschap onderbrengen bij de provincie. Dat kan in Fryslân prima gezien de schaal, je haalt er een laag tussenuit en je voegt beleid en uitvoering samen

2. voorstel rijksambtenaren om regiogemeenten te maken van ca. 600.000 inwoners:

Grote bezuinigingen roepen dit soort grote plannen op. Van enige nuance of toespitsing op regionale situatie is dan ook geen sprake meer. Regiogemeenten maken van ca. 600.000 inwoners betekent dat Fryslân 1 grote gemeente wordt. Dat is een gotspe. Waarom?

1. GrienLinks vindt dat inwoneraantallen niet het enige uitgangspunt mogen zijn bij herindelingen. De reden mag alleen zijn dat taken ten behoeve van de burger beter worden uitgevoerd. En dat je op die manier de bestuurskracht verbetert, bestuurlijke drukte vermindert en democratische legitimiteit weer teruglegt bij de Gemeenteraden. In de dichtbevolkte regio’s als Randstad en midden Nederland is de bestuurlijke drukte ook het grootst. Daar kan aan de slag worden gegaan.
2. Inwoners willen betrokken zijn bij hun bestuur. Daarbij speelt oppervlakte en inwonerdichtheid een rol. Hoe verder (letterlijk) de gemeente en de gemeenteraad weg is, hoe minder verbonden mensen zich voelen.
   In dichtbevolkte gebieden als de Randstad en het midden van het land zijn de gevolgen van dit voorstel totaal anders dan in de plattelandsprovincies. Hier in Fryslân (maar ook in Groningen, Drenthe, Limburg) zijn nog gemeenten van 10.000 inwoners. Onze oppervlakte telt pakweg 334.00 ha vaste grond (= exclusief water ), de totaal oppervlakte is 574.00 ha. Fryslân telt 419 kernen en 31 gemeenten. Het kan wel met minder dan 31 gemeenten toe maar naar 1 gemeente “upgraden” moeten we hier niet willen.
   Laten we Fryslân als provincie koesteren. Met wellicht wat grotere gemeenten dan nu. De provincie Fryslân heeft bestaansrecht op grond van de culturele eigenheid, de taal en de historie. Hier heeft de provincie nog toegevoegde waarde – op het terrein van ruimte, plattelandsbeleid, verkeer en vervoer, milieu. Laten we dat niet weggooien vanwege de grote plannen het gebrek aan nuance van ambtenaren uit Den Haag.